Olgunlaştırma ve şişeleme

Konsantreden şişeye: seyreltme, dinlendirme, soğutma, süzme ve etiket

Fisfis Akademi · 13 dakikalık okuma ·

Olgunlaştırma ve şişeleme

Bu derste öğreneceklerin

  • Konsantreyi istenen yoğunlukta (EdT, EdP, parfüm) alkolle seyreltmek
  • Olgunlaştırmanın (maserasyon) neden gerekli olduğunu ve ne kadar sürdüğünü bilmek
  • Soğutma ve süzme ile berrak bir parfüm elde etmek
  • Şişeyi doğru etiketlemek, saklamak ve güvenle kullanmak

Formülün tamamlandı, akorların dengede. Şimdi konsantreyi bir parfüme dönüştürme zamanı. Bu aşama sabır ister: alkole yeni karıştırılmış bir parfüm genellikle sert, “alkollü” ve dağınık kokar. Haftalar içinde malzemeler birbirine kaynaşır ve koku yuvarlaklaşır.

Yoğunluğu seç

  • %2–5 Kolonya (Eau de Cologne): genellikle bu aralıkta
  • %5–15 Eau de Toilette: yaklaşık aralık
  • %15–20 Eau de Parfum: yaklaşık aralık
  • %20+ Parfüm / ekstre: genellikle 20 ve üzeri

Bu aralıklar markadan markaya değişir ve yasal bir tanım değildir. İlk parfümün için %15 civarı iyi bir başlangıçtır: 10 g parfüm için 1,5 g konsantre ve 8,5 g parfüm alkolü. Unutma: konsantreyi artırdıkça sınırlı malzemelerin bitmiş üründeki oranı da artar.

Karanlık bir dolapta, dolu ve sıkı kapalı şişelerde dinlenen parfümler: zaman, son malzemedir.
Karanlık bir dolapta, dolu ve sıkı kapalı şişelerde dinlenen parfümler: zaman, son malzemedir.

Konsantreden şişeye

  1. Seyrelt Temiz bir cam şişede konsantreyi tart, ardından alkolü ekle. Kapağı kapatıp nazikçe çalkala. Ortam havalandırılmış, çevrede alev olmasın.
  2. Dinlendir (maserasyon) Şişeyi serin ve karanlık bir dolapta, genellikle 2–6 hafta beklet. İlk haftalarda birkaç günde bir hafifçe çalkalayıp koku kâğıdında kontrol edebilirsin.
  3. Soğut Dinlenme bitince şişeyi bir gece buzdolabında tut. Soğukta çözünmeyen mumlar ve tortular çöker ya da bulanıklaşır.
  4. Süz Soğukken, laboratuvar filtre kâğıdından (ya da ağartılmamış kahve filtresinden) temiz bir şişeye süz. Bu, ileride oluşabilecek bulanıklığı azaltır.
  5. Şişele ve etiketle Parfümü sprey ya da vidalı kapaklı şişelere aktar; huni kullan, şişeyi ağzına kadar doldurmaya yakın tut ki içindeki hava (ve oksidasyon) azalsın.

Olgunlaşma sırasında olan şey tam olarak tek bir kimyasal tepkime değildir. Malzemeler çözücüyle dengeye gelir, bazı moleküller arasında (örneğin aldehitlerle alkol arasında) yavaş tepkimeler gerçekleşebilir ve alkolün keskin kokusu kokunun içine gömülür. Sonuç, genellikle daha yumuşak ve bütünlüklü bir parfümdür.

Taze karışım (1. gün)

  • Alkol kokusu baskın
  • Malzemeler ayrı ayrı “çıkıntı” yapar
  • Açılış sert, dip silik

Olgunlaşmış (3–6. hafta)

  • Alkol kokusu geri çekilmiş
  • Akorlar kaynaşmış, geçişler yumuşamış
  • Kalıcılık ve yayılım daha dengeli
Süzme, huniyle aktarma ve etiket: parfüm ancak adını, tarihini ve formül numarasını taşıdığında “bitmiştir”.
Süzme, huniyle aktarma ve etiket: parfüm ancak adını, tarihini ve formül numarasını taşıdığında “bitmiştir”.

Etikette neler olmalı?

  • Parfümün adı ve formül/deneme numarası (defterdeki kayıtla eşleşecek şekilde)
  • Yoğunluk (ör. %15 konsantre) ve şişeleme tarihi
  • “Yanıcı – alevden uzak tutun” ve “çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın” uyarıları
  • Başkasına hediye edeceksen, içerdiği bilinen alerjenler (ör. linalool, limonen, kumarin) ve “yalnızca haricen kullanılır” ibaresi

Saklama

  • Işık, ısı ve hava parfümün düşmanıdır: banyo yerine serin, karanlık bir dolap tercih et.
  • Narenciye ve aldehitli parfümler genellikle daha çabuk değişir; reçineli, odunsu parfümler daha dayanıklıdır.
  • Renk değişimi her zaman bozulma değildir; vanilin gibi malzemeler zamanla parfümü koyulaştırabilir. Koku değişmişse ise not al.

Yoğunluk ve yaşın etkisini dinle

  • Mitsouko Extract: Ekstre yoğunluk: daha yakın, daha yoğun ve uzun ömürlü bir iz. Dibe ne kadar çabuk indiğine dikkat et.
  • Mitsouko Eau de Toilette: Aynı fikrin daha hafif yorumu: açılış daha parlak, yayılım daha geniş ama ömür daha kısa.
  • Original Eau de Cologne: Düşük yoğunluklu klasik kolonya: narenciye ve otlar, kısa ömürlü bir ferahlık.
  • Colonia: Narenciye ağırlıklı bir kolonya; narenciyenin ne kadar hızlı uçtuğunu ve dibin nasıl kaldığını gözlemle.
Maserasyon
Parfümün alkolle karıştırıldıktan sonra dinlendirilerek olgunlaştırılması.
Soğutma (chilling)
Çözünmeyen mumları çöktürmek için parfümü süzmeden önce soğukta bekletmek.
Süzme
Çöken tortuları ve mumları filtre kâğıdından geçirerek ayırmak.
Tepe boşluğu
Şişede sıvının üstünde kalan hava; büyüdükçe oksidasyon artar.
EdT / EdP
Eau de Toilette / Eau de Parfum: konsantrenin yaklaşık oranını anlatan ticari adlar.

Akılda kalsın

  • İlk parfüm için yaklaşık %15 konsantre iyi bir başlangıçtır; yoğunluk aralıkları yasal tanım değildir.
  • Maserasyon genellikle 2–6 hafta sürer; koku yuvarlaklaşır ve alkol keskinliği geri çekilir.
  • Bir gece soğutup filtre kâğıdından süzmek, berrak ve stabil bir parfüm sağlar.
  • Etikette ad, formül numarası, yoğunluk, tarih ve “yanıcı” ile “çocuklardan uzak tutun” uyarıları olmalıdır.
  • Bitmiş ürünü dikkatle, küçük bir alanda dene; reaksiyonda kullanmayı bırak. Satış ayrı bir yasal süreçtir.

Kaynaklar

  • Curtis, T. & Williams, D. G. (2001). Introduction to Perfumery (2. baskı). Micelle Press.
  • Calkin, R. R. & Jellinek, J. S. (1994). Perfumery: Practice and Principles. Wiley.
  • Aftel, M. (2001). Essence and Alchemy: A Book of Perfume. North Point Press.
  • Avrupa Parlamentosu ve Konseyi. (EC) 1223/2009 sayılı Kozmetik Ürünler Tüzüğü.
  • IFRA (International Fragrance Association). IFRA Standards ve Kategori 4 (parfüm) kullanım sınırları.