Sektör ve kariyer

Parfümörlük eğitimi, roller ve yollar

Fisfis Akademi · 14 dakikalık okuma ·

Sektör ve kariyer

Bu derste öğreneceklerin

  • Koku sektörünün oyuncularını (koku evleri, markalar, hammadde üreticileri) tanımak
  • Parfümör dışındaki kariyer rollerini ve gerektirdiği becerileri ayırt etmek
  • Başlıca parfümörlük okullarını ve giriş yollarını karşılaştırmak
  • Ünlü parfümörlerin imza eserleri üzerinden farklı kariyer yollarını okumak

Parfüm dünyası dışarıdan bakınca yalnızca markalardan ve ünlü "burun"lardan oluşuyor gibi görünür. Oysa bir şişenin arkasında kimyagerlerden mevzuat uzmanlarına, değerlendiricilerden satış ekiplerine uzanan geniş bir meslek ağı vardır.

Parfümör orgu: yüzlerce şişenin basamaklar hâlinde dizildiği klasik çalışma masası.
Parfümör orgu: yüzlerce şişenin basamaklar hâlinde dizildiği klasik çalışma masası.

Sektörün haritası

  • Koku evleri: Konsantreyi tasarlayan ve üreten şirketler. En büyükleri Givaudan, dsm-firmenich, IFF ve Symrise'dır; Takasago, Mane, Robertet gibi orta ölçekli evler de önemli oyunculardır.
  • Markalar ve lisans grupları: Parfümü pazarlayan şirketler. Moda ve ünlü lisanslarının önemli kısmı birkaç büyük güzellik grubunda toplanır.
  • Şirket içi evler ve niş markalar: Kendi parfümörünü istihdam eden markalar ve bağımsız, küçük üretimli niş evler.
  • Hammadde üreticileri: Doğal ekstre üreticileri ve aroma kimyasalları sentezleyen şirketler; çoğu koku evinin bünyesindedir.
  • 1895 Givaudan'ın kuruluşu
  • 1946 Givaudan Parfümörlük Okulu (Jean Carles)
  • 1970 ISIPCA (Jean-Jacques Guerlain)
  • 2002 Grasse Institute of Perfumery (GIP)

Parfümörün ötesinde roller

Parfümör
Formül yazan yaratıcı. Yıllarca süren hammadde ezberi ve deneyim ister; asistanlıktan kıdemli parfümörlüğe uzanan yol çoğu zaman uzun yıllar alır.
Değerlendirici (evaluator)
Brief'i yorumlar, denemeleri koklar, parfümörle müşteri arasında köprü kurar. Güçlü bir burun ve pazar bilgisi ister.
Uygulama kimyageri
Kokunun şampuan, sabun, deterjan ya da mumda doğru çalışmasını sağlar; stabilite ve performans testlerini yürütür.
Mevzuat uzmanı
IFRA uygunluğunu, alerjen beyanlarını, güvenlik bilgi formlarını ve ülke mevzuatlarını takip eder.
Araştırma kimyageri
Yeni koku molekülleri (captive) ve kapsülleme gibi teknolojiler geliştirir.
Satış ve pazarlama
Hesap yöneticileri brief'leri alır, markayla ilişkiyi yönetir; pazarlama ekipleri tüketici içgörüsü üretir.
Kalite kontrol
Gelen hammaddeleri ve üretilen konsantreleri koku, gaz kromatografisi ve fiziksel ölçümlerle referansa göre onaylar.

Okullar ve giriş yolları

ISIPCA (Versailles)

  • 1970'te Jean-Jacques Guerlain tarafından kuruldu
  • Lisansüstü düzeyde parfüm, kozmetik ve aroma programları
  • Sektörde çıraklık (alternance) ile birlikte eğitim
  • Genellikle kimya altyapısı beklenir

Koku evi okulları

  • Givaudan Parfümörlük Okulu, 1946'da Grasse'da Jean Carles tarafından kuruldu
  • IFF, Symrise ve dsm-firmenich'in de kendi iç eğitim programları var
  • Çok seçici; çoğu zaman şirket çalışanları arasından alım
  • Mezunlar doğrudan şirketin parfümör kadrosuna yetişir

GIP (Grasse)

  • 2002'de Fransız koku sektörü birliği Prodarom tarafından kuruldu
  • Yaratım ve duyusal değerlendirme üzerine yoğun bir profesyonel program
  • Uluslararası öğrenci kitlesi
  • Grasse'ın hammadde mirasına yakınlık
  1. Temel eğitim Kimya, kimya mühendisliği, eczacılık ya da biyoloji en yaygın çıkış noktalarıdır. İngilizce şart, Fransızca büyük avantajdır.
  2. Burnu eğitmek Yüzlerce hammaddeyi ezbere tanımak için düzenli, kayıtlı koklama çalışması. Bu derslerdeki yöntemler iyi bir başlangıçtır.
  3. Sektöre ilk adım Kalite kontrol, laboratuvar asistanlığı, uygulama laboratuvarı ya da hammadde distribütörlüğü sektörün içine girmenin gerçekçi kapılarıdır.
  4. Uzmanlaşma Okul ya da şirket içi programla parfümörlüğe, değerlendirmeye ya da mevzuata yönelmek.
  5. Portfolyo Ticari brief'lerde kazanılmış projeler ve imza eserler, parfümörün kariyerindeki asıl referanstır.

İmza eserler ve kariyer yolları

  • Terre d'Hermès Hermès: Jean-Claude Ellena (2006). Bir markanın şirket içi parfümörünün imzası: az sayıda hammaddeyle kurulan mineral, odunsu yapı.
  • Portrait of a Lady: Dominique Ropion (2010). Frédéric Malle'in editör modelinde, büyük bir koku evinin parfümörüne tanınan özgürlük: yoğun gül ve paçuli.
  • Le Male: Francis Kurkdjian (1995), henüz yirmili yaşlarındayken. Lavanta ve vanilyanın erkek parfümünde cesur buluşması.
  • Baccarat Rouge 540: Yine Kurkdjian (2015). Parfümörün kendi markasını kurmasıyla açılan yolun örneği; havadar, şekerli-ambery imza.
  • Trésor Lancôme: Sophia Grojsman (1990). Pudralı gül ve şeftali imzasıyla tanınan parfümörün en ünlü eserlerinden.
  • Acqua di Gio: Alberto Morillas (1996). Büyük bir koku evinde çalışan parfümörün, aquatik akımı tanımlayan küresel başarısı.

Parfümün tarihini burnuyla incelemek isteyenler için Versailles'daki Osmothèque, kaybolmuş ve yeniden üretilmiş tarihî parfümleri koruyan bir koku arşividir. Sektör fuarları, hammadde üreticilerinin seminerleri ve parfümör söyleşileri de ağ kurmanın önemli fırsatlarıdır.

Akılda kalsın

  • Sektör; koku evleri, markalar, niş ve şirket içi evler ile hammadde üreticilerinden oluşur.
  • Givaudan, dsm-firmenich, IFF ve Symrise en büyük koku evleridir.
  • Parfümör tek meslek değildir: değerlendirici, uygulama ve araştırma kimyageri, mevzuat uzmanı, satış ve kalite kontrol önemli rollerdir.
  • ISIPCA, koku evlerinin iç okulları ve GIP başlıca eğitim yollarıdır; kimya altyapısı yaygın bir başlangıçtır.
  • Parfümör olmak uzun bir yoldur; portfolyo ve imza eserler kariyerin asıl referansıdır.

Kaynaklar

  • Givaudan. The Givaudan Perfumery School (1946, Jean Carles) kurumsal yayınları.
  • ISIPCA. School history and values, isipca.fr.
  • Grasse Institute of Perfumery (GIP) / Prodarom kurumsal yayınları.
  • Burr, C. (2008). The Perfect Scent: A Year Inside the Perfume Industry in Paris and New York. Henry Holt.
  • Ellena, J.-C. (2011). Perfume: The Alchemy of Scent. Arcade.
  • Calkin, R. R. & Jellinek, J. S. (1994). Perfumery: Practice and Principles. Wiley.